Posted in
Historia koła
Koło Naukowe Studentów Geografii powstało w roku 1920 jako sekcja Studenckiego Koła Przyrodników UW. Od roku 1922 działa już samodzielnie. Celem działalności Koła jest rozwijanie wśród studentów zainteresowań naukowo-badawczych, integracja środowiska studenckiego, popularyzacja krajoznawstwa i turystyki. To krótkie, statutowe określenie funkcji KNSG nie oddaje oczywiście różnorodności działań zrzeszonych w nim studentów. Zmieniały się one w kilkudziesięcioletniej już historii Koła. Uzależnione były w dużym stopniu od sytuacji politycznej, zainteresowań poszczególnych roczników studentów, ich aktywności i pomysłowości. W okresie funkcjonowania WGSR formą działalności uznawaną przez studentów za najbardziej atrakcyjną są wyprawy naukowo-poznawcze, zarówno krajowe, jak i na tereny bardzo odległe. Słusznie uznając podróżowanie za powinność zawodową geografów zorganizowano we wspomnianym okresie wyprawy na wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. Nie przeszkodził w ich organizacji ani stan wojenny, ani lata w których koszty pobytu za granicą drastycznie różniły się od warunków w Polsce. W ostatnim Ćwierćwieczu zorganizowano wyprawy na Spitsbergen i Ziemie Ognistą, do Afryki Zachodniej i na Kamczatkę, w australijskie Góry Błękitne i na Alaskę. Szczególnie owocny był cykl studenckich wypraw polarnych w latach 1978, 1980 i 1985. Profesjonalne badania prowadzone w Rodopach Zachodnich (1982) i wulkanicznym regionie Wirunga (1987), na granicy Zairu i Ugandy. W większości egzotycznych wypraw dominował cel poznawczy i prace o charakterze dokumentacyjnym. Powstały tysiące zdjęć, nakręcono amatorskie filmy. Obserwacje i notatki wykorzystywano niejednokrotnie do prac magisterskich. Swoimi wrażeniami studenci biorący udział w wyprawach dzielą się – już niemal od 20 lat na dorocznej sesji naukowej Koła organizowanej zwykle w listopadzie w Murzynowie. Prelekcje ilustrowane są slajdami, prezentowane są samodzielnie wykonane mapy, szkice i wykresy. Emocje budzą konkursy o Nagrodę Publiczności i Puchar Prezesa dla najlepszych referatów. O zainteresowaniu jakim cieszą się prelekcje świadczy fakt, że często ostatnia osoba dzieli się swoimi wrażeniami… o godzinie 3 rano. Najciekawsze referaty na życzenie studentów są jeszcze raz wygłaszane już w Warszawie. Większość studentów przybywa na sesje do Murzynowa konwencjonalnymi środkami transportu. Niektórzy jednak trasę z Warszawy do Murzynowa pokonują pieszo, na rowerach lub … kajakiem po Wiśle. Wykonane, w czasie wypraw organizowanych przez Koło, zdjęcia prezentowane są na wystawach fotograficznych w pomieszczeniach WGiSR lub w Pałacu Kazimierzowskim. Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się wystawa „Od Atlantyku do Andów” zorganizowana przez uczestników wyprawy do Ameryki Południowej. Gdy efekty wyprawy na to zasługują, ich uczestnicy prezentują swój dorobek naukowy na konwersatoriach dla studentów. Plonem niektórych wypraw były opracowania książkowe. Wyprawy i obozy naukowe krajowe mają zwykle sprecyzowany, wąski cel badawczy. Najczęściej jest to eksploracja jaskiń, pomiary batymetryczne jezior, badania geomorfologiczne itp. Ich efektem są zebrane materiały do prac seminaryjnych i dyplomowych oraz satysfakcja z samodzielnie przeprowadzonych badań.
Do sukcesów można zaliczyć przygotowanie przez grupę studentów zrzeszonych w KNSG pełnej dokumentacji Otrzyckiego Parku Krajobrazowego w latach 1983/84. Opiekunem tej grupy był dr S. Kałuski. Dokumentacja została wykonana na zlecenie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Krośnie. Pieniądze uzyskane za to opracowanie przeznaczono na wyjazd „grupy otrzyckiej” na wyprawę do Peru (również pod kierunkiem S. Kałuskiego). Wspomniane już zainteresowania fotografiką studentów zrzeszonych w Kole przejawiają się też w organizowaniu konkursów fotograficznych. Wysokim poziomem prezentowanych fotogramów imponował Konkurs Fotografii Zimowej zorganizowany w roku 1997. Pracą Sekcji Fotograficznej KNSG interesują się profesjonalne media. W miesięczniku Foto Kurier (nr 3/2002) przedstawiono sylwetki i fotografie wykonane przez studentów. Działania zmierzające do konsolidacji środowiska studenckiego to organizowanie przez starszych kolegów wyjazdów integracyjnych dla studentów I roku. Gościny udziela tu najczęściej Świętokrzyska Stacja Naukowa Wydziału Geologii UW w Bocheńcu. Do tradycji należy Bal Geografa i imprezy sylwestrowe organizowane zwykle w górskich schroniskach. Działalność studentów zrzeszonych w Kole to także organizacja imprez tak nietypowych jak zawody autostopowe (rodzaj wyścigu) na trasie Warszawa – Budapeszt, czy funkcjonowanie w latach 1996/97 Teatrzyku Małych Form Geograficznych. KNSG współpracuje z podobnymi organizacjami z innych uczelni w Polsce. Co pół roku organizowane są spotkania Komitetu Koordynacyjnego Studenckich Kół Naukowych. Prezentowane są tam prace badawcze poszczególnych ośrodków. Wymieniane są informacje na temat studiów geograficznych różnych uczelni. Studenci zrzeszeni w KNSG spotykają się też ze swoimi młodszymi kolegami, zwykle w liceach, które sami ukończyli. Dzielą się wrażeniami z wypraw, informują o specyfice studiów geograficznych. Liczne kontakty zagraniczne studentów zaowocowały utworzeniem Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Geografii i Młodych Geografów (EGEA). Zjazd założycielski tej organizacji odbył się w roku 1989 w Zaborowie k. Warszawy. Obecnie EGEA-WARSZAWA jest jednym z czterech ośrodków koordynujących działalność tej organizacji. Swym zasięgiem obejmuje Polskę, Czechy, Słowacje, Austrie, Węgry, Rumunie, Bułgarie, Rosje, Ukrainę i Białoruś. W ostatnich latach EGEA i KNSG zorganizowały szereg międzynarodowych imprez służących integracji środowiska młodych geografów i wymianie doświadczeń naukowych. Jako duży sukces KNSG należy uznać wydawanie od roku 1997 Geozety – pisma redagowanego wyłącznie przez studentów. Pozyskanie niezbędnych funduszy, przygotowanie i redakcja tekstów, map i fotografii wymagało zorganizowania i poświecenia czasu wielu osób. Pierwszy numer miał 32 strony tekstu (A4) i wydany został w nakładzie 450 egzemplarzy. Z redakcją Geozety współpracują tez studenci zrzeszeni w organizacji PANGEA (Stowarzyszenie Studentów i Absolwentów Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych). Dzięki przychylności władz WGSR, głównie Pani Dyrektor M. Piaseckiej i Prof. dr hab. A. Richlinga od kilku już lat KNSG posiada własny lokal. Tu znajduje się archiwum Koła, odbywają się pokazy slajdów, spotkania z ciekawymi ludźmi. Nowy obowiązujący od 2005 roku statut KNSG określa strukturę organizacyjną Koła, prawa i obowiązki jego członków. Władzami Koła są Zarząd i Walne Zebranie Członków. Pracami Zarządu kieruje Prezes. Zarząd skupia 5 osób, w tym przedstawiciela I roku studiów. Zgodnie z §10 statutu Koło ma prawo nadawania tytułu jego Członka Honorowego. Pierwszą osobą, której nadano ten tytuł był Prof. dr Jerzy Kondracki. Raz w roku Zarząd Koła przedstawia sprawozdanie ze swej działalności na posiedzeniu Rady Wydziału WGSR. Statut KNSG przewiduje funkcje opiekuna naukowego Koła – wybieranego spośród pracowników Wydziału. Od utworzenia WGSR do roku 1987 funkcje te pełnił dr A. Musiał. Od roku 1987 do chwili obecnej opiekunem Koła jest Prof. UW dr hab. S. Kałuski. Liczba studentów aktywnie działających w Kole oraz sympatyków tej organizacji bywa różna w poszczególnych latach. Najczęściej nie przekracza stu osób. Absolwenci WGSR zgodnie twierdzą, że doświadczenia organizacyjne i naukowe zdobyte w Kole okazały się niezwykle przydatne w ich późniejszej pracy zawodowej. Członkowie Koła często po ukończeniu studiów przyjeżdżają na sesje do Murzynowa i współpracują z Geozetą, dzielą się swoimi doświadczeniami z młodszymi kolegami. W KNSG wielu spośród późniejszych pracowników WGSR zdobywało swoje pierwsze doświadczenia naukowo-badawcze.
prof. dr hab. Stefan Kałuski